Strefy czasowe - jak działają?
Świat jest podzielony na 24 strefy czasowe, każda odpowiadająca 1 godzinie obrotu Ziemi (15° długości geograficznej). Punktem odniesienia jest południk zerowy (Greenwich) - czas UTC. Polska to UTC+1 (zima) lub UTC+2 (lato).
Czas letni i zimowy
W Polsce zegarek przesuwa się 2 razy do roku:
- Ostatnia niedziela marca - przesunięcie do przodu (czas letni, UTC+2)
- Ostatnia niedziela października - cofnięcie (czas zimowy, UTC+1)
Część krajów świata (Japonia, większość Azji, Afryka) nie zmienia czasu. UE rozpatrywała zniesienie zmiany czasu, ale decyzja pozostaje w zawieszeniu od 2019 r.
Różnice czasu - popularne kierunki
- Londyn - 1h za Polską (UTC vs UTC+1/+2)
- Nowy Jork - 6h za Polską
- Los Angeles - 9h za Polską
- Tokio - 8h przed Polską
- Sydney - 9-10h przed Polską (zależnie od pory roku)
- Dubai - 2-3h przed Polską
- Bangkok - 6-7h przed Polską
Jet lag - dlaczego boli
Lot do Tokio (8h przewinięcia zegara) powoduje jet lag - organizm musi dostosować rytm dobowy. Reguła: 1 dzień na każdą godzinę różnicy. Łatwiej tolerujemy lot na zachód (czas się "przedłuża") niż na wschód (skraca).
UTC vs GMT
UTC (Coordinated Universal Time) - aktualny standard oparty na zegarach atomowych. GMT (Greenwich Mean Time) - starszy standard oparty na rotacji Ziemi. Praktycznie tożsame (różnica poniżej sekundy), ale UTC jest formalnie poprawne.
Dlaczego są strefy "1/2"?
Niektóre kraje używają stref przesuniętych o 30 lub 45 minut, by ułatwić spójność czasową regionu:
- Indie - UTC+5:30
- Iran - UTC+3:30
- Newfoundland (Kanada) - UTC-3:30
- Nepal - UTC+5:45 (najdziwniejsza strefa świata)
Praktyczne porady na podróż
- Zarezerwuj loty wieczorem dolatujesz - łatwiej zasnąć
- Pij dużo wody w samolocie
- Unikaj alkoholu i kofeiny przy przelocie
- Po przylocie wystaw się na słońce - resetuje rytm dobowy
- Trzymaj się lokalnego czasu od początku - nawet jeśli śpiący
Strefa polska vs UTC
Polska jest w strefie środkowoeuropejskiej (CET / CEST). Zima: UTC+1 (CET). Lato: UTC+2 (CEST). Ta sama strefa co Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania. Stąd wieczór w Warszawie i Berlinie to ten sam moment zegarka.