Skala mapy - co oznacza?
Skala mapy to stosunek odległości na mapie do odległości w terenie. Zapis 1:25 000 oznacza, że 1 cm na mapie to 25 000 cm w rzeczywistości (czyli 250 m). Im mniejsza druga liczba, tym większa skala i więcej szczegółów.
Wzory przeliczania
- Odległość w terenie [km] = (cm × skala) / 100 000
- Odległość na mapie [cm] = (km × 100 000) / skala
Przykład: skala 1:25 000, odległość 4 cm na mapie. W terenie: (4 × 25 000) / 100 000 = 1 km.
Popularne skale map
- 1:5 000 - plany działek, geodezja, pojedyncze budynki
- 1:10 000 - 1:25 000 - mapy turystyczne, atlasy szczegółowe
- 1:50 000 - mapy rowerowe, samochodowe regionalne
- 1:100 000 - 1:250 000 - mapy autostrad, atlasy krajowe
- 1:1 000 000 - mapy kontynentów
- 1:10 000 000+ - mapy świata, atlasy globalne
Skala duża vs mała
Częsty błąd nazwowy: skala 1:1 000 to "duża skala" (mało zoomu out, więcej szczegółów), a 1:1 000 000 to "mała skala". Bo 1/1000 jako ułamek to dużo większy stosunek niż 1/1 000 000. Mapa 1:25 000 jest bardziej szczegółowa niż 1:100 000.
Skala liniowa (graficzna)
Wiele map ma też skalę liniową - poziomą linijkę z oznaczeniami w km. Pozwala mierzyć odległości linijką wprost na wydruku bez liczenia. Skala numeryczna (1:25 000) traci sens jeśli ktoś przeskaluje wydruk - liniowa skaluje się razem z mapą.
Mapy w nawigacji turystycznej
Najpopularniejsze formaty turystyczne w Polsce:
- 1:25 000 - mapy szczegółowe Tatr, Bieszczad, Sudetów
- 1:50 000 - mapy regionalne (np. Mazury)
- 1:75 000 - mapy parków narodowych
- 1:100 000 - mapy obszarów rekreacyjnych
Krzywiny mapy a odległość rzeczywista
Pamiętaj o krzywiznach: trasa rowerowa zaznaczona na mapie jako 8 cm w skali 1:50 000 to nie 4 km w terenie. Trasa wije się, więc rzeczywista odległość jest 10-30% większa. Mierzenie linią prostą daje tylko dolną granicę.
Skala w Google Maps
Google Maps używa skali zmiennej (zoom level). Każdy poziom zoom to mniej więcej 2× zmiana skali. Zoom 14 = ok. 1:38 000, zoom 16 = ok. 1:9 500, zoom 18 = ok. 1:2 400. Skala liniowa w lewym dolnym rogu - tak liczy się realne odległości.