Mały ZUS, ZUS Plus, czy duży ZUS - co wybrać?
Każdy nowy przedsiębiorca w Polsce ma do wyboru kilka preferencji składkowych: ulgę na start (6 miesięcy bez społecznych), preferencyjny ZUS (24 miesiące), Mały ZUS Plus (do 36 miesięcy po preferencyjnym) oraz standardowy duży ZUS. Łącznie nowa firma może płacić niższe składki nawet 5,5 roku.
Składki ZUS 2026 - kwoty
Stawki obowiązujące od stycznia 2026 roku (wyliczone na bazie płacy minimalnej 4 806 zł i prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ~9 124 zł):
- Płaca minimalna: 4 806 zł brutto (Rozp. RM z 11.09.2025)
- Podstawa preferencyjna: 30% × 4 806 = 1 441,80 zł
- Podstawa duży ZUS: 60% przeciętnego wynagrodzenia ≈ 5 474 zł
- Składka zdrowotna ryczałtowa: 9% × 75% przeciętnego ≈ 615 zł
Ulga na start (6 miesięcy)
Pierwsze 6 miesięcy działalności płacisz tylko składkę zdrowotną (ok. 615 zł). Bez emerytalnej, rentowej, chorobowej. Idealne do testowania pomysłu - gdy nie masz pewności, czy biznes ruszy. Po pół roku automatycznie przechodzisz na preferencyjny ZUS.
Preferencyjny ZUS (24 miesiące)
Po uldze przez 24 miesiące płacisz preferencyjne składki społeczne - 456 zł zamiast 1 870 zł. Plus zdrowotna ok. 615 zł = ok. 1 070 zł łącznie. Wymóg: nie prowadziłeś działalności o tym samym profilu w ciągu ostatnich 5 lat oraz nie świadczysz usług byłemu pracodawcy.
Mały ZUS Plus (do 36 miesięcy)
Po preferencyjnym możesz przejść na ZUS Plus - składka jest powiązana z dochodem zeszłorocznym. Wzór: składki × 50% średniego miesięcznego dochodu. Limit przychodu to 120 000 zł rocznie. Jeśli twoje dochody są niskie, Plus wychodzi taniej niż duży ZUS. Maksymalnie ZUS Plus możesz korzystać przez 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy działalności.
Duży ZUS (standardowy)
Po wszystkich preferencjach płacisz pełne składki na podstawie 60% przeciętnego wynagrodzenia (ok. 5 474 zł w 2026 r.):
- Emerytalna (19,52%): ok. 1 069 zł
- Rentowa (8%): ok. 438 zł
- Wypadkowa (1,67%): ok. 91 zł
- Chorobowa (2,45%, dobrowolna): ok. 134 zł
- Fundusz Pracy (2,45%): ok. 134 zł
- FGŚP (0,1%): ok. 5 zł
Razem ok. 1 871 zł społeczne + 615 zł zdrowotna = ok. 2 486 zł miesięcznie minimum. Plus zdrowotna zależna od formy opodatkowania (skala/liniowy/ryczałt).
Jak zgłosić preferencje?
Przy zakładaniu firmy w CEIDG zaznaczasz odpowiedni kod tytułu ubezpieczenia. Później składasz ZUS DRA z kodem: 0570 dla preferencyjnego, 0590 dla ZUS Plus, 0510 dla pełnego ZUS. Zmiana następuje od początku miesiąca - kolejna składka już po nowym kodzie.
Czy warto opłacać chorobowe?
Składka chorobowa (134 zł na dużym ZUS) jest dobrowolna. Płacić warto, jeśli spodziewasz się długiej choroby lub planujesz urlop macierzyński. Po 90 dniach ciągłego opłacania chorobowego masz prawo do zasiłku ZUS - 80% średniej z ostatnich 12 miesięcy.